Zanim przystąpimy do projektowania publikacji z myślą o dostępności dla osób z niepełnosprawnością wzroku, warto krytycznie przyjrzeć się materiałom źródłowym. Wspólnie z autorem tekstu możemy rozważyć alternatywne podejścia w przypadku elementów, które mogą sprawiać trudność użytkownikom czytników ekranu.
Struktura
Osoby z niepełnosprawnością wzroku poruszają się po tekście głównie przy pomocy nagłówków, które umożliwiają im szybkie zorientowanie się w treści i wybór fragmentów do odczytania. Dlatego kluczowe pytanie brzmi: czy tekst można logicznie podzielić na strukturę nagłówków? Czy każda tematycznie odrębna sekcja ma odpowiedni nagłówek?
Należy pamiętać, że nie można pomijać poziomów nagłówków — np. przed użyciem nagłówka trzeciego poziomu (H3) powinien wystąpić nagłówek drugiego poziomu (H2). Wymusza to logiczne podejście do hierarchii treści w całym dokumencie.
Podczas tworzenia stylów akapitowych trzeba mieć na uwadze, który poziom nagłówka one reprezentują. Przy eksporcie dokumentu style te będą przypisywane do odpowiednich znaczników HTML (od H1 do H6). Nie należy stosować stylu nagłówka wyłącznie w celach estetycznych — jego użycie powinno wynikać z rzeczywistego wyróżnienia merytorycznego danego fragmentu tekstu.
Kolor i kontrast
Zastanówmy się, czy informacje zawarte w publikacji są zrozumiałe również bez rozpoznawania kolorów. Czy wyróżnienia w tekście (np. kolor, pogrubienie) niosą ze sobą znaczenie, które można przekazać w inny sposób, zrozumiały także dla czytników ekranu?
Dla osób słabowidzących, które czytają tekst bez pomocy technologii wspomagających, niezwykle istotny jest odpowiedni kontrast kolorów. Warto sprawdzić, czy stosowane zestawienia barw spełniają wymagania WCAG dotyczące współczynnika kontrastu. Można to łatwo zweryfikować np. za pomocą narzędzia Adobe Color – analiza kontrastu kolorów.
Tabele i wykresy
Zadajmy sobie pytanie: czy tabele i wykresy są niezbędne? A jeśli tak — czy można je uprościć? Technicznie rozróżniamy dwa rodzaje tabel: proste i złożone. Czytniki ekranu dobrze radzą sobie z tabelami prostymi. W przypadku tabel złożonych niezbędna jest dodatkowa, czasochłonna obróbka w programie Acrobat Pro, która umożliwi czytnikowi prawidłowe zinterpretowanie struktury danych.
Gdy to możliwe, należy unikać tworzenia tabel złożonych.
Jak czytnik ekranu odczytuje tabelę? Domyślnie komórki czytane są po kolei, jednak użytkownik może poruszać się po tabeli za pomocą klawiatury, przeskakując między komórkami. Dlatego tak ważne jest właściwe oznaczenie nagłówków wierszy i kolumn. Przed odczytaniem każdej komórki użytkownik otrzymuje informację o jej kontekście: numerze wiersza i kolumny oraz odpowiadających im nagłówkach.
Uwaga: Jeśli w nagłówku tabeli umieszczony jest przypis, będzie on odczytywany za każdym razem, gdy użytkownik odsłucha komórkę związaną z tym nagłówkiem. Warto tego unikać, aby niepotrzebnie nie powtarzać treści i nie zakłócać odbioru danych.